Yangın, her yıl binlerce can ve milyarlarca liralık maddi kayba neden olmaktadır. Pek çok insan yangın söndürücülerin varlığından haberdardır; ancak yanlış tüpü yanlış yangında kullanmanın sorunu çözmek bir yana, durumu daha da tehlikeli hale getirebileceğini bilmemektedir.
Bu rehberde yangın sınıflandırma sistemini, her sınıf için doğru söndürücü tipini ve yanlış seçimin neden ölümcül sonuçlar doğurabileceğini açıklıyoruz.
| 💡 Yanlış söndürücü kullanmak yangını büyütebilir veya söndürücünün patlamasına yol açabilir. Doğru seçim hayat kurtarır. |
Yangın Sınıflandırma Sistemi (TSE–EN 2)
Türkiye’de TSE-EN 2 standardına göre yangınlar beş temel sınıfa ayrılmaktadır:
| Yangın Sınıfı | Yanıcı Madde | Önerilen Tüp | Yasak Tüp |
| A Sınıfı | Katı maddeler (kâğıt, tahta, kumaş) | Kuru kimyevi toz, Su bazlı, Köpük | CO₂ (tek başına) |
| B Sınıfı | Sıvı yakıtlar (benzin, yağ, boya) | Kuru kimyevi toz, CO₂, Köpük | Su (yayar, sıçratır) |
| C Sınıfı | Gaz yakıtlar (LPG, doğalgaz, propan) | Kuru kimyevi toz, CO₂ | Su, Köpük (iletken risk) |
| D Sınıfı | Yanıcı metaller (magnezyum, titanyum) | Özel kuru toz (D tipi) | Su, CO₂, Köpük (TEHLİKELİ) |
| F Sınıfı | Bitkisel/hayvansal yağlar (fritöz, derin yağ) | F tipi wet chemical söndürücü | Su, CO₂, Kuru toz (patlar) |
Her Sınıf İçin Detaylı Rehber
A Sınıfı Yangınlar — Katı Maddeler
Kâğıt, tahta, kumaş, plastik gibi katı yanıcı maddelerin yangınıdır. Evlerde ve ofislerde en sık karşılaşılan yangın türüdür. Kor (közlenme) oluşturduğu için yüzeyden söndürmek yeterli olmaz; ıslatarak içten soğutmak gerekir.
- Kuru kimyevi toz tüpler: Hızlı söndürür, ancak temizliği zordur
- Su bazlı tüpler: Soğutma etkisi yüksektir, A sınıfı için idealdir
- Köpüklü tüpler: Hem söndürür hem yüzeyi örter, tekrar tutuşmayı önler
B Sınıfı Yangınlar — Sıvı Yakıtlar
Benzin, motorin, yağ, alkol, boya ve çözücüler gibi yanıcı sıvıların yangınıdır. Garajlarda, atölyelerde ve mutfaklarda (bitkisel yağ hariç) sıkça görülür.
- Kuru kimyevi toz: B sınıfında çok etkilidir
- CO₂ tüpler: Temiz alanlar ve elektrikli ortamlar için uygundur
- ⚠️ Su kullanmayın: Yanan sıvıyı sıçratır ve yangını yayar
C Sınıfı Yangınlar — Gaz Yakıtlar
LPG, doğalgaz, propan, bütan gibi yanıcı gazların yangınıdır. Bu sınıfta önce gaz kaynağı kesilmeli, ardından söndürme işlemi yapılmalıdır.
- Kuru kimyevi toz: En yaygın tercih
- CO₂: Özellikle kapalı alanlarda etkilidir
- ⚠️ Kritik uyarı: Gaz kaynağı kesilmeden yapılan söndürme, birikip patlama riski yaratır
| 💡 Pek çok yangın söndürücü A, B ve C sınıflarının tamamına karşı etkilidir. Tüp üzerindeki ‘ABC’ etiketi bu çok amaçlı kullanımı belirtir. |